Σημερινό ωράριο εξυπηρέτησης: από 08:00 έως 21:00
  • English
  • Open Access Pilot στο FP7

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υλοποιεί την πιλοτική πρωτοβουλία «Open Access Pilot in FP7″, για την Ανοικτή Πρόσβαση σε επιστημονικά άρθρα που δημοσιεύονται στο πλαίσιο του 7ου Ερευνητικού Προγράμματος Πλαίσιο (FP7). Σύμφωνα με την πρωτοβουλία αυτή, θα πρέπει να εξασφαλίζεται εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος ανοικτή πρόσβαση σε άρθρα που δημοσιεύονται σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά ως αποτέλεσμα ερευνητικών έργων που χρηματοδοτούνται σε επτά (7) επιστημονικά πεδία από το FP7.

    Η πιλοτική πρωτοβουλία ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2008 και θα ισχύει μέχρι το τέλος του FP7. Σύμφωνα με αυτήν απαιτείται από τους ερευνητές-δικαιούχους της χρηματοδότησης για έργα στα επτά πεδία να «καταθέτουν τα αξιολογημένα (peer reviewed) άρθρα που έχουν προέλθει από ερευνητικά έργα του FP7 σε ένα online καταθετήριο (repository) και να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για να εξασφαλίσουν την Ανοικτή Πρόσβαση σε αυτά τα άρθρα»

    Τα επτά επιστημονικά πεδία είναι

    • Ενέργεια
    • Περιβάλλον (συμπεριλαμβανομένης της Κλιματικής Αλλαγής)
    • Υγεία
    • Τεχνολογίες Πληροφορικής και Επικοινωνιών (Cognitive Systems, Interaction, Robotics)
    • Ερευνητικές Υποδομές (e-infrastructures)
    • Η επιστήμη στην κοινωνία (Science in society)
    • Κοινωνικές, Οικονομικές και Ανθρωπιστικές επιστήμες

    Η ανοικτή πρόσβαση σε αυτά τα άρθρα θα πρέπει να εξασφαλίζεται σε διάστημα

    • Έξι (6) μηνών από την επίσημη δημοσίευση για τα πέντε (5) πρώτα επιστημονικά πεδία
    • Δώδεκα (12) μηνών για τα δύο (2) τελευταία πεδία

    Οδηγίες για τη συμμόρφωση με την πρωτοβουλία

    Στις επόμενες παραγράφους παρατίθενται πληροφορίες και οδηγίες σχετικά με την κατάθεση/αρχειοθέτηση των σχετικών άρθρων, διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων, τους τύπους των τεκμηρίων που πρέπει να κατατίθενται στο καταθετήριο καθώς και σύνδεσμοι σε χρήσιμες πληροφορίες και υλικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας αυτής.

    1. Κατάθεση/Αρχειοθέτηση άρθρων/εργασιών

    Οι ερευνητές θα πρέπει να καταθέσουν/αρχειοθετήσουν τα δημοσιευμένα άρθρα ή τα τελικά χειρόγραφα των άρθρων στο Ιδρυματικό Καταθετήριο του οργανισμού στον οποίο ανήκουν.
    Τα μέλη της κοινότητας του Πανεπιστημίου Πατρών θα πρέπει να καταθέτουν τα σχετικά τεκμήρια στο Ιδρυματικό Καταθετήριο «Νημερτής» που λειτουργεί και διαχειρίζεται η Βιβλιοθήκη & Κέντρο Πληροφόρησης στην ηλεκτρονική διεύθυνση http://nemertes.lis.upatras.gr.
    Για την κατάθεση των εργασιών απαιτείται η ταυτοποίηση του ερευνητή από το σύστημα διαχείρισης της «Νημερτούς». Αυτό επιτυγχάνεται πολύ απλά μέσω της διεύθυνσης http://nemertes.lis.upatras.gr/jspui/mydspace με τους παρακάτω τρόπους

    • Με ταυτοποίηση Πανεπιστημίου Πατρών, δηλαδή με την χρήση του προσωπικού αναγνωριστικού χρήστη (username) και κωδικού πρόσβασης που διαθέτετε ήδη για τη χρήση των διαφόρων υπηρεσιών τηλεματικής του ιδρύματος (π.χ email). ΣΥΝΙΣΤΑΤΑΙ
    • Mε προσωπική ταυτοποίηση, δηλαδή δημιουργία νέου λογαριασμού αποκλειστικά για την είσοδο και χρήση της Νημερτούς.

    Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να συμβουλευτείτε

    • τις οδηγίες για τη Νημερτή
    • τις σελίδες βοήθειας της Νημερτούς
    • το αρμόδιο προσωπικό της ΒΚΠ
    • για θέματα της Νημερτούς, κος Γιάννης Τσάκωνας, 2610962844, john@lis.upatras.gr, κα Δέσποινα Γκόγκου, 2610969626, gkogkou@upatras.gr
    • για θέματα Ανοικτής Πρόσβασης και το OA Pilot in FP7, κος Παναγιώτης Γεωργίου, 2610969623, panos@lis.upatras.gr

    Τέλος θα θέλαμε να σας υπενθυμίσουμε ότι σύμφωνα με σχετική απόφαση της συγκλήτου του Πανεπιστημίου Πατρών ενθαρρύνεται η αυτο-αρχειοθέτηση στο σύστημα της «Νημερτούς» του συνόλου των δημοσιευμένων εργασιών των μελών του ιδρύματος, παλαιότερων και νέων, ανεξαρτήτως της πηγής χρηματοδότησης της αντίστοιχης έρευνας. Με αυτό τον τρόπο καταγράφεται και διαφυλάσσεται το αποτέλεσμα της ερευνητικής δραστηριότητας των μελών του ιδρύματος και αφετέρου, ανάλογα με τις πολιτικές διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων των αντίστοιχων εκδοτών για τα συγκεκριμένα τεκμήρια, διευρύνεται η διάχυση των αποτελεσμάτων αυτών στην ευρύτερη εθνική και διεθνή κοινότητα και συνεπακόλουθα αυξάνεται δυνητικά η αναγνωσιμότητα και απήχησή τους.

    2. Διευθέτηση πνευματικών δικαιωμάτων

    Οι ερευνητές θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι η συμφωνία δημοσίευσης του άρθρου τους με τον εκδότη του αντίστοιχου περιοδικού επιτρέπει την κατάθεση και αρχειοθέτηση του άρθρου σε ένα Ιδρυματικό ή Θεματικό Καταθετήριο Ανοικτής Πρόσβασης.

    Η απαίτηση για καταβολή «κάθε δυνατής προσπάθειας» υποδηλώνει ότι ο ερευνητής θα πρέπει:

    • Να προσδιορίσει την πολιτική Ανοικτής Πρόσβασης του περιοδικού αναζητώντας τις σχετικές πληροφορίες για το εκδοτικό μοντέλο και τις πρακτικές διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων του περιοδικού όπου υποβάλλεται το κάθε άρθρο. Οι ερευνητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν την βάση δεδομένων RoMEO (Publisher’s copyright & archiving policies www.sherpa.ac.uk/romeo/index.html) για να βρουν τις σχετικές πολιτικές κάθε περιοδικού, οι οποίες συνήθως περιλαμβάνονται και στην συμφωνία μεταβίβασης των πνευματικών δικαιωμάτων επί του άρθρου από τον συγγραφέα στον εκδότη του περιοδικού.
    • Να ζητήσει και να διαβάσει προσεκτικά την συμφωνία δημοσίευσης με τον εκδότη του περιοδικού η οποία θα ζητηθεί από τον ερευνητή να υπογραφεί στην αρχή της διαδικασίας υποβολής και δημοσίευσης. Η συμφωνία αυτή θέτει τους όρους και τις υποχρεώσεις του εκδότη και του συγγραφέα/ ερευνητή και καθορίζει αν οι συγγραφείς/ερευνητές διατηρούν το δικαίωμα κατάθεσης/αρχειοθέτησης του άρθρου τους ή όχι.
    • Αν η πολιτική του εκδότη συγκρούεται με τους όρους της Συμφωνίας Χρηματοδότησης (grant agreement ) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι συγγραφείς θα πρέπει να ενημερώσουν τον εκδότη για την Ειδική Διάταξη της Επιτροπής για την Ανοικτή Πρόσβαση και να να ζητήσουν να εξαιρεθούν από την πολιτική του εκδότη, ώστε να μπορέσουν να συμμορφωθούν με την σχετική διάταξη. Μια πρότυπη επιστολή για αυτό το αίτημα προς τον εκδότη είναι διαθέσιμη στη διεύθυνση: http://ec.europa.eu/research/science-society/document_library/pdf_06/model-cover-letter-for-amendment_en.zip. Σε αυτή την περίπτωση οι επιλογές είναι οι εξής:
    • Αδεια δημοσίευσης: οι συγγραφείς διατηρούν τα πνευματικά δικαιώματα στο άρθρο τους, ενώ αποδίδουν στον εκδότη μια μοναδική άδεια διαχείρισης των πνευματικών δικαιωμάτων για περιπτώσεις με εμπορικό και/ ή οικονομικό αντικείμενο. Με αυτόν τον τρόπο οι συγγραφείς διατηρούν συγκεκριμένα δικαιώματα στο άρθρο τους για διαφόρους επιστημονικούς σκοπούς συμπεριλαμβανομένης και της αυτο-αρχειοθέτησης.
    • Βελτίωση της συμφωνίας με τον εκδότη με την εισαγωγή ειδικής διάταξης ή προσθήκης που ορίζει ότι αν και μεταβιβάζουν τα πνευματικά δικαιώματα στον εκδότη, οι συγγραφείς διατηρούν συγκεκριμένα δικαιώματα για διάφορους επιστημονικούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης και της αυτο-αρχειοθέτησης.

    Σχετικά παραδείγματα μπορούν να βρεθούν στις παρακάτω ιστοσελίδες:

    • SPARC Author Addendum Science Commons / SPARC Scholar’s Copyright Addendum Engine
      Copyright toolbox developed by SURF and the JISC
    • Αν οι σχετικές διαπραγματεύσεις με τον εκδότη αποτύχουν, οι ερευνητές θα πρέπει να σκεφτούν να υποβάλουν το άρθρο τους σε άλλο περιοδικό.

    Αν πάλι δεν είναι δυνατή η συμμόρφωση με την ειδική διάταξη 39, οι δικαιούχοι της επιχορήγησης θα πρέπει να ενημερώσουν και να αποστείλουν στην Επιτροπή σχετική αρνητική επιστολή του εκδότη.

    3. Τύποι/μορφές τεκμηρίων που πρέπει να αρχειοθετηθούν

    Με την αποδοχή ενός άρθρου για δημοσίευση μια από τις παρακάτω εκδόσεις του άρθρου θα πρέπει να κατατεθεί/αρχειοθετηθεί στο Ιδρυματικό Καταθετήριο ή σε ένα θεματικό καταθετήριο ανοικτής πρόσβασης:

    • Δημοσιευμένη έκδοση άρθρου: η τελική έκδοση του άρθρου από τον εκδότη, που περιλαμβάνει όλες τις τροποποιήσεις από τη διαδικασία αξιολόγησης, επιμέλειας και μορφοποίησης (συνήθως ένα PDF αρχείο) ή
    • Τελικό χειρόγραφο του άρθρου που έγινε αποδεκτό για δημοσίευση: η έκδοση του άρθρου, που περιλαμβάνει τις τροποποιήσεις από τη διαδικασία αξιολόγησης, αλλά δεν έχει ακόμα διαμορφωθεί κατάλληλα από τον εκδότη στην τελική του έκδοση. Αυτή η έκδοση συνήθως αναφέρεται ως post-print.

    4. Σχετικές Πηγές πληροφόρησης

    Για την καλύτερη ενημέρωσή σας σχετικά την πρωτοβουλία μπορείτε να επισκεφτείτε ή συμβουλευτείτε κάποια από τια παρακάτω διαθέσιμες πηγές πληροφόρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

    • Annex 1 – Special clauses (see clause 39)
    • Leaflet Open access pilot in FP7
    • Powerpoint presentation on open access pilot
    • Guide to Intellectual Property Rules for FP7 projects pg. 15 – 18, section 7.3
    • Guidance notes on Project Reporting, see especially pg 5, 25, 32
    • Πρότυπο επιστολής συγγραφέα/ων προς τον εκδότη με την οποία αιτείται την απαραίτητη εξαίρεση της περίπτωσης του άρθρου τους σε ότι αφορά τη διαχείριση των πνευματικών δικαιωμάτων ώστε να μπορέσουν να συμμορφωθούν με την σχετική διάταξη για την Ανοικτή Πρόσβαση:
    • Model cover letter for amendment to publishing agreement: EL, EN
    • Model amendment to publishing agreement: EL, EN

    5. Ένα βήμα παραπέρα… Αποζημίωση για την κάλυψη του κόστους δημοσίευσης σε περιοδικά Ανοικτής Πρόσβασης

    Η κατάθεση/αρχειοθέτηση άρθρων σε ένα καταθετήριο ανοικτής πρόσβασης είναι (συνήθως) δωρεάν. Εκδότες περιοδικών Ανοικτής Πρόσβασης και υβριδικών περιοδικών (τυπικά συνδρομητικά περιοδικά που δημοσιεύουν όμως και άρθρα ανοικτής πρόσβασης) συχνά απαιτούν από τον συγγραφέα ένα «τέλος» δημοσίευσης για να καλυφθεί το κόστος της δημοσίευσης αντί για την καταβολή κόστους συνδρομής από τους αναγνώστες. Σκοπός της Ανοικτής Πρόσβασης είναι να καταστήσει την δημοσίευση ελεύθερα διαθέσιμη σε όλους όσους χρειάζονται ή ενδιαφέρονται για το περιεχόμενός της. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού η Συμφωνία Χρηματοδότησης του FP7 (Grant Agreement) που απαιτεί την δημοσίευση σε Ανοικτή Πρόσβαση στην Ειδική Διάταξη 39, δίνει επίσης τη δυνατότητα να καλυφτεί αυτό το κόστος. Στο Παράρτημα (Annex) II της Συμφωνίας, στο άρθρο 16.4, ορίζεται ότι t «For other activities….inter alia….dissemination (including publications), the contribution may reach a maximum of 100% of the total eligible costs». Για το πλήρες σχετικό κείμενο δείτε : ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/fp7/docs/fp7-ga-annex2-v3_en.pdf

    Share on FacebookShare on TwitterPin it on PinterestShare on LinkedIn+1Share on TumblrShare via email